جلد ۱۵ اسلام و اسارت ۲

فرهنگنامه اسارت و آزادگان جلد 15

الف) اطلاعات شناسنامه‌ای:

عنوان کتاب: فرهنگ‌نامه اسارت و آزادگان، جلد ۱۵

عنوان فرعی: اسلام و اسارت II منابع روایی (دفتردوم)

مؤلف: ده‌نمکی، مسعود

محل نشر: تهران

سرپرست گروه تحقیق: ترابی، محسن

حروف‌چینی: رستمی‌نخعی، فاطمه

صفحه‌آرایی: رستمی‌نخعی، فاطمه

ناظر اجرایی: شیروانی، علی‌اکبر

نمونه‌خوان: ترابی، محسن ـ حقگو، فاطمه ـ رستمی‌نخعی، طیبه

طراح جلد: هاشم‌زاده، سیدمیثم

تعداد صفحات: ۱۴۷۳

نوبت چاپ: اول

قطع: وزیری

ب) منابع و مأخذ مورد بهره‌برداری در تهیه کتاب:

ـ نوع کتاب براساس عنوان و موضوع ۱٫ تحقیقی و پژوهشی ¡ ۲٫ خاطرات □ ۳٫ رمان □ ۴٫ سایر □

ـ روش استفاده از منابع ۱٫ اسنادی ¡ ۲٫ کتابخانه‌ای ¡ ۳٫ اسناد شفاهی □

ج) اطلاعات محتوایی کتاب:

۱٫ مندرجات کتاب:

این کتاب در ۱۴۲۱ صفحه شامل احادیث مربوط به اسارت می‌باشد.

۲٫‌ زمان دربرگیرنده کتاب: ـ

۳٫‌ سایر توضیحات ضروری (در صورت نیاز): ـ

 

 

مقدمه‌ای بر کتاب متون منابع روایی از مجموعه کتب اسلام و اسارت

هدف از خلقت انسان کمال نهایی او؛ یعنی تقرب به ذات الهی است و قرآن‌کریم مأخذ و وسیله وصول به چنین قربی است. کتابی عمیق و ژرف‌ که علم به بطن آن و آگاهی از درونمایه معارف آن برای همگان میسر و ممکن نیست.

«انه لقرآن کریم فی‌کتاب مکنون لا یمسه الا المطهرون». (واقعه ۷۹-۷۷)

«آن قرآنی است محترم که در‌ کتابی نهفته است،‌کتابی که جز افراد مطهرکسی آن را لمس نتواندکرد».

این کتاب الهی و منبع معارف حقه نامتناهی، در برگیرنده اصولی است که تسری آن به حوزه‌های مختلف حیات آدمی، نیازمند تفسیر و شرحی اصیل از ناحیه آگاهان به حقایق آیات الهی می‌باشد. این آگاهان جدای از تبیین این معارف، الگویی برای عمل بد آنها برای ممانعت از در غلطیدن رهروان به بدعت‌ها، کج‌روی‌ها، تندروی‌ها و تأویل‌های ناصحیح می‌باشند و از همین روست که خداوند حضرات معصومین(ع) را بر این امر برگزیدند.

«یا ایها الذین ءامنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم فان تنازعتم فی شیء فردوه الی الله و الرسول ان‌کنتم تؤمنون بالله و الیوم الاخر ذلک خیر و احسن تأویلا». (نساء آیه ۵۹)

«ای‌کسانی‌که ایمان آورده‌اید، از خدا اطاعت نمایید و از رسول و صاحبان امر اطاعت‌کنید، اگر در موضوعی نزاع داشتید به خدا و رسول مراجعه‌ کنید، اگر به خدا و روز جزا ایمان دارید، این‌کار برای شما خوب است و عواقب نیکویی در بر دارد».

خداوند به‌وسیله ایشان دینش را روشن و چشمه‌های دانش الهی را ساری و جاری ساخت.
(ینابع الموده، ص۲۶)

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«ما نگهدار علوم الهی و بیان‌کننده دستورات او هستیم، ما قومی هستیم معصوم‌که خدا اطاعت ما را بر مردم واجب نموده و از نافرمانی ما نهی‌کرده است. ما بر اهل زمین و آسمان حجت بالغه هستیم».
(کافی، ج ۱، ص ۲۶۹)

و از پیوند این دو؛ یعنی‌کتاب خدا و سنت نبوی و معصومین(ع) حجتی قاطع در رفع اختلاف و تبیین مسیر‌کمال الی‌الله پدید آمده‌ که چراغ راه و ریسمان تمسک اهل حق باشد. مجموعه حاضر تحقیق و تتبعی است در منابع روایی با محوریت موضوع «اسیر در اسلام».

در این مجموعه سعی شده است تنها از منابعی‌ که از حیث سلسله سند و راوی مورد وثوق است استفاده‌گردد.

روایات آمده در این مجموعه نیز بر دو قسمند: نخست آن دسته از احادیثی‌که حضرات معصومین در قالب سیره و روش و منش خویش حقوق اسرا را تبیین، اجرا و متذکر گردیده‌اند و دسته دوم، آیات و روایاتی است‌که حول اتفاقات و وقایع جنگ و اسارت اهل‌حرب بیان، تنظیم و گردآوری شده است. در این مجموعه، احادیث بر مبنای نام منابع و فهرست روایات آمده در منابع اصلی ذکر شده‌ که امیدواریم این منبع منحصربه‌فرد مورد استفاده و توجه محققان و اندیشمندان گرامی قرار گیرد.